Villamedia Community

UTRECHT – Voor het eerst sinds lange tijd zijn de Israëliërs en de Palestijnen weer om de tafel gaan zitten. In september 2010 liepen die gesprekken stuk toen beide partijen niet tot een akkoord konden komen. Op dat moment liep een bouwstop voor Israëlische nederzettingen in Palestijns gebied ten einde en wordt er weer gebouwd. Onder druk van de internationale gemeenschap kunnen die nederzettingen Israël tot concessies doen dwingen.

Het is vooral het Midden-Oostenkwartet dat erop hamert dat er met de vredesonderhandelingen vooruitgang wordt geboekt. Het kwartet, bestaande uit de Verenigde Staten, Verenigde Naties, Europese Unie en Rusland, maakt zich zorgen over de veranderende situatie in het Midden-Oosten. Die zou Israël steeds verder kunnen isoleren in de regio. De enige twee buurlanden die nog een vredesakkoord met de Joodse staat hebben zijn Jordanië en Egypte. Het kwartet houdt er rekening mee dat Egypte het akkoord mogelijk zal opzeggen mocht een islamitische partij de macht grijpen.

Ook de Amerikaanse Minister van Defensie, Leon Panetta, waarschuwde Israël stappen te ondernemen die het land voor een isolement moet behoeden. De diplomatieke betrekkingen tussen bijvoorbeeld Turkije en Israël zijn sinds vorig jaar sterk verslechterd. Dit gebeurde nadat de Israëlische marine een flottielje met hulpgoederen bestemd voor de Gazastrook aanviel. Negen Turkse activisten kwamen door de aanval om het leven. Turkije was overigens het eerste land met een islamitische achtergrond dat Israël in 1949 erkende en altijd goede banden mee onderhield.

De kritiek op Israël neemt de laatste maanden ook meer toe. Met name de Israëlische premier, Benjamin Netanyahu, krijgt het steeds meer voor zijn kiezen. Vorig jaar werden de Franse president Nicolas Sarkozy en zijn Amerikaanse counterpart Barack Obama betrapt op kritische uitingen naar de premier toe. Journalisten vingen toen een gesprek tussen de twee wereldleiders op. Sarkozy zou tegen Obama hebben gezegd dat hij Netanyahu “niet meer kan zien” en dat “hij een leugenaar is.” Obama antwoordde met de woorden: “Jij bent hem zat? Ik heb elke dag met hem te maken.” Netanyahu is groot voorstander van de bouw van de omstreden nederzettingen.

Meer recentelijk kwam kritiek vanuit het Verenigd Koninkrijk, eveneens een belangrijke bondgenoot van de Israëliërs. De Britse premier, Nick Clegg, haalde hard uit naar het nederzettingenbeleid van Israël. Hij noemde de illegale bouw op Palestijns grondgebied “opzettelijk vandalisme.” Volgens Clegg zijn de nederzettingen “schadelijk voor het vredesakkoord” en heeft het “niets met de veiligheid van Israël te maken.” Hij vreest dat de nederzettingen een tweestatenoplossing in de weg staat en uiteindelijk onmogelijk wordt.

Deze week sprak de Nederlandse premier Mark Rutte ook zijn voorkeur uit voor bevriezing van de bouw van de nederzettingen. Het zou de onderhandelingen “extreem goed doen,” aldus Rutte. Hij deed die uitspraken tijdens een onderhoud met Netanyahu in Den Haag. De Israëlische premier was voor een tweedaags bezoek in het land om de vriendschappelijke banden met Nederland verder aan te halen. Nederland is één van de weinige landen die nog stevig achter Israël staan. In het regeerakkoord staat ook vermeld dat ‘Nederland de band met Israël wil intensiveren.’

De internationale gemeenschap lijkt in het conflict echter meer aan de kant van de Palestijnen te staan. In september vroeg president Abbas de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties Palestina als onafhankelijke staat te erkennen. Voor zijn toespraak ontving hij een staande ovatie. De Verenigde Staten kondigden toen aan een veto uit te spreken. Meer succes volgde toen UNESCO-lidstaten met grote meerderheid Palestijns lidmaatschap aanvaarden, tot grote frustratie van de Verenigde Staten en Israël.

De Jordaanse koning Abdullah, waar de gesprekken worden gehouden, spreekt van kleine stappen die tot nu toe zijn bereikt. Hij blijft wel optimistisch. In een vragenronde met de Amerikaanse krant the Washington Post zegt hij: “We moesten beide partijen eerst aan het praten krijgen. Hoewel het baby-stapjes zijn en wij aan het begin staan, de intenties zijn er.”