Villamedia Community

Het blijft toch een beetje potsierlijk: directeuren van publieke omroepen die zich proberen te gedragen als ondernemers. Want van ondernemen hebben ze overwegend geen kaas gegeten. Is ook niet nodig, want het runnen van een publieke creatieve organisatie is toch echt heel iets anders dan het sturen van een commerciële onderneming.

In Hilversum begint de nervositeit toe te nemen. Komend jaar zal er flink wat veranderen. Eén omroep gaat het publieke bestel verlaten, twee komen treden toe en twee gaan, dankzij een forse ledenwinst, sterk in zendtijd er op vooruit. Daar waar nu nog geldt dat 70% van het budget gegarandeerd is, zal dat vanaf volgend najaar rond de 50% liggen.

Het gekke is dat veel omroepbedrijven daar nu al op gaan inspelen. Die 50% wordt de maat. Daar willen ze (deels) verplichtingen richting het personeel voor aan gaan. Voor wat ze er eventueel bij gaan harken niet. De 50% wordt dus de 100% en alles daarboven is mooi meegenomen. Terwijl menig ondernemer zijn vingers aflikt bij dergelijke garanties. Philips mocht willen dat ze, wat er ook gebeurd, de helft van de door haar geproduceerde televisies gegarandeerd kan slijten. En ondanks het ontbreken van dergelijke garanties zijn bedrijven als Philips in staat mensen in vaste dienst te hebben.

Zij weten ook dat commitment en loyaliteit van twee kanten moet komen. En als de televisiemarkt instort, dan ga je met de bonden rond de tafel zitten er ga je op een fatsoenlijke manier afscheid nemen van mensen. In Hilversum is men er trots op te kunnen melden dat banen verdwijnen zonder dat er gedwongen ontslagen vallen. Natuurlijk verloop via pensionering of doordat mensen zelf vertrekken naar een andere werkgever is natuurlijk prima, maar zo verloopt het vaak niet. Tijdelijke contracten worden gewoon niet verlengd. Okee geen gedwongen ontslag in de letterlijke betekenis, maar het leed is er niet minder om.

Als het al zover komt dat er gesproken wordt over een Sociaal Plan, dan komen de meest vreemde benchmarks op tafel. Publieke organisaties willen zich graag spiegelen aan commerciële bedrijven als kranten en persbureaus als het hen uit komt. Op dit ogenblik heb ik het idee dat er minder graag gekeken wordt naar een commercieel bedrijf als Endemol, aangezien daar een voor hen minder gunstig Sociaal Plan op tafel is gekomen.

Collega’s van FNV KIEM en CNV Media liggen al weken in de clinch met de directie van de KRO. Daar moet een deel van het ondersteunend personeel verdwijnen. Dat loopt al vooruit op de nieuwe concessieperiode. Maar tot een vergelijk komt het niet. Medewerkers worden ronduit geïntimideerd door het management en bonden worden geschoffeerd. We moeten zuinig zijn met publieke middelen, is het argument. Klopt als een bus, maar klinkt toch vreemd uit de mond van een omroepbestuurder die er geen moeite mee heeft zichzelf ver boven een CAO-loon te laten uitbetalen.

Het is nu de KRO, maar de anderen zullen volgen. Er is binnen de publieke omroep helaas niemand die zich verantwoordelijk voelt voor het geheel. Als de omroepen de handen ineen zouden slaan kan heel veel talent behouden blijven voor de omroepen. Maar het aloude motto van Jacobse en Van Es is de lijfspreuk in Hilversum: ‘Samen voor ons eigen’. Het zit in de genen. Als een organisatie een andere organisatie, op welke manier dan ook, een poot kan uitdraaien om er zelf beter van te worden, zal dat niet worden nagelaten.

Het zijn geen ondernemers de directies van de publieke omroepen. Het zijn filiaalhouders. Alle risico wordt vermeden. En als er een risico is, wordt het bij de werknemers gelegd. Daarbij vergeten zij dat ze zelf ook werknemer zijn en wellicht meer dan anderen ook maar een passant.